Światłolecznictwo, czyli fototerapia – czym jest i kiedy znajduje zastosowanie?

Światłolecznictwo (fototerapia) to metoda znana od wieków – już w starożytności wiązano słońce ze zdrowiem, a jego brak był uważany za przyczynę wielu chorób. W XX wieku rozszerzono terapię światłem o sztuczne promienniki, które wykorzystuje się zarówno w medycynie, fizjoterapii, jak i kosmetologii. Do dziś fototerapia jest powszechną metodą leczenia zmian dermatologicznych, łagodzącą dolegliwości bólowe i napięcie mięśni.

Czym jest światłolecznictwo?

Światłolecznictwo to dział fizykoterapii, zajmujący się leczeniem określonych schorzeń, wykorzystując w tym celu urządzenia emitujące kilka rodzajów promieniowania. Emitowane promienie mają różną długość fali i energię, co wywołuje odmienne efekty terapeutyczne.

W jakim celu stosuje się światłolecznictwo?

Zastosowanie fototerapii w fizykoterapii poprawia krążenie, przyspiesza przemianę materii, stymuluje podziały komórkowe, działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie oraz zmniejsza napięcie mięśniowe.

Fototerapia w kosmetologii poprawia działanie preparatów kosmetycznych aplikowanych na skórę, poprawia odżywienie i wygląd skóry, wpływa na niedoskonałości, stymuluje produkcję kolagenu, opóźnia starzenie się skóry oraz przyspiesza gojenie.

W dermatologii wykorzystuje się światłolecznictwo najczęściej w leczeniu atopowego zapalenia skóry, trądziku czy rumienia.

Zabiegi medyczne i kosmetyczne wykonuje się na innych urządzeniach.

Światłolecznictwo, czyli fototerapia – czym jest i kiedy znajduje zastosowanie?

Metody leczenia światłem

Metody leczenia światłem dzielone są ze względu na to, jaki rodzaj promieniowania jest wykorzystywany. I tak wyróżniamy fototerapię z zastosowaniem:

  • promieniowania IR,
  • promieniowania UV,
  • promieniowania laserowego,
  • światła spolaryzowanego.

Poniżej szczegółowo opisujemy te metody.

Naświetlanie lampami emitującymi promieniowanie IR

Zabieg wykorzystuje promieniowanie podczerwone o długości fali 770-15000 nm, głównie do:

  • rozgrzania tkanek,
  • rozszerzenia naczyń włosowatych skóry,
  • zwiększenia przepływu krwi tętniczej przez tkanki,
  • przygotowania przed kolejnymi zabiegami (przede wszystkim ćwiczeniami i terapią manualną).

Najczęściej wykonuje się go przy użyciu lampy Sollux z filtrem czerwonym i niebieskim. Zastosowanie filtra wpływa na efekt zabiegowy. Filtr czerwony działa przeciwzapalnie i pobudzająco. Filtr niebieski z kolei łagodzi, uspokaja i działa przeciwbólowo.

Naświetlanie lampami wykorzystującymi promieniowanie UV

Urządzenie emituje niewidzialne promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali 100-400 nm (UVA, UVB lub UVC). Promieniowanie UV:

  • wpływa na przemianę materii,
  • obniża ciśnienie krwi,
  • działa rozszerzająco na naczynia krwionośne,
  • pobudza wydzielanie przysadki, tarczycy, nadnerczy, jajników i jąder.

Zapobiega również odwapnieniu kości, rozwojowi nowotworów skóry i wpływa pozytywnie na niektóre schorzenia dermatologiczne.

Naświetlania promieniowaniem laserowym

Jest to szczególny rodzaj promieniowania, które w naturze nie występuje. Aparat emituje promieniowanie, które – padając na tkankę – ulega częściowemu odbiciu oraz częściowej absorpcji i transportowane jest w głąb skóry.

Laseroterapia ma szereg zastosowań:

  • działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo,
  • poprawia gojenie się ran i owrzodzeń,
  • przyspiesza gojenie złamań kości (zrostu),
  • zwiększa syntezę kolagenu, białek i RNA,
  • poprawia odżywienie komórek.

Wykorzystuje się zabiegi z użyciem laserów małej, średniej i dużej mocy (lasery wysokoenergetyczne).

Naświetlanie światłem spolaryzowanym

W tym przypadku wykorzystuje się lampy bioptron, które emitują światło o widmie podobnym do tego wytwarzanego przez słońce, ale bez promieni UV. Jest to zabieg bezbolesny, małoinwazyjny i łatwy w użyciu.

Bioptron ma głównie działanie: przeciwbólowe i przeciwzapalne, przyspiesza metabolizm i zwiększa odporność. Dodatkowo przyspiesza gojenie ran, poprawia regenerację organizmu, zwiększa zakres ruchu w stawach, a nawet poprawia jakość snu.

Wskazania do stosowania fototerapii

Przedstawione poniżej wskazania dotyczą wszystkich zabiegów fototerapeutycznych. Należy pamiętać, że poszczególne zabiegi mają swoje indywidualne listy wskazań i przeciwwskazań. Przed zabiegiem warto skonsultować się ze specjalistą.

Ogólne wskazania do fototerapii jako zabiegu fizykoterapeutycznego:

  • trudno gojące się rany, odleżyny i odmrożenia,
  • blizny,
  • bóle różnego pochodzenia,
  • przewlekłe stany zapalne stawów i zmiany zwyrodnieniowe,
  • przeciążenia stawów, mięśni i ścięgien,
  • stany zapalne zatok,
  • migrena,
  • stany zapalne skóry i problemy skórne różnego pochodzenia,
  • łuszczyca.

Przeciwwskazania do światłolecznictwa

Na ogólnej liście przeciwwskazań do zabiegów światłolecznictwa znajdziemy:

  • nowotwory i przebyte niedawno leczenie onkologiczne,
  • ostre stany zapalne,
  • niewydolność krążenia,
  • arytmie,
  • ciążę,
  • gorączkę,
  • padaczkę,
  • albinizm,
  • nadczynność i niedoczynność tarczycy,
  • przewlekłe zapalenie wątroby,
  • uogólnione choroby bakteryjne, wirusowe i grzybicze,
  • stosowanie substancji wywołujących nadwrażliwość na światło np. nagietek lekarski, rumianek, dziurawiec,
  • znamiona,
  • uczulenie na światło.

Przed zastosowaniem którejkolwiek formy leczenia warto skonsultować się z osobą wykonującą zabieg.

Źródło tekstu: https://www.bardomed.pl/blog/porady-eksperta/swiatlolecznictwo-czyli-fototerapia-czym-jest-i-kiedy-znajduje-zastosowanie/